załącznik do uchwały Nr  XXI /138 /08
                                                         			              Rady Miejskiej w Niemodlinie                          
                                                   	                                           z dnia 29  kwietnia 2008 r.

S P R A W O Z D A N I E

z działalności Ośrodka Pomocy Społecznej w Niemodlinie  z uwzględnieniem realizacji  zadań wynikających ze Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Niemodlin   oraz Gminnego Programu Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie za 2007 rok.

    Podstawowym założeniem polityki społecznej i socjalnej państwa od momentu zapoczątkowania restrukturyzacji ustrojowo-administracyjnej jest ochrona jednostki i rodziny poprzez zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych oraz umożliwianie bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Powyższe zadanie realizowane jest w tut. OPS  przede wszystkim w oparciu o ustawę o pomocy społecznej, świadczeniach rodzinnych i zaliczce alimentacyjnej.

Tabela 1: Wydatki zrealizowane przez OPS w latach 2006-2007
Lp	Wyszczególnienie	2006	2007	
1.	Świadczenia społeczne (zasiłki)	1.718.765	1.638.099	
2.	Świadczenia rodzinne i zaliczki alimentacyjne	3.068.004	3.110.770	
3.	Utrzymanie Ośrodka	  570.490	  596.209	
	Ogółem	5.357.259	5.345.078	

Zabezpieczenie podstawowych potrzeb bytowych
    Jednym z najważniejszych zadań z zakresu pomocy społecznej jest udzielanie pomocy osobom i rodzinom w celu przezwyciężenia ich trudnych sytuacji życiowych, których sami nie są w stanie pokonać.
Rodziny w 2007 r. objęte były pomocą w formie  pracy socjalnej, pomocy rzeczowej oraz zasiłkami   finansowymi.  
Liczbę  rodzin i osób w rodzinach korzystających z pomocy  przedstawia tab.2.

Tabela 2: Liczba rodzin i osób  w rodzinach korzystających z pomocy 
           w latach 2006 -  2007
Wyszczególnienie	  2006	 2007	
Liczb rodzin	   731	669  	
  w tym:			
  - korzystających ze świadczeń
    i pracy socjalnej	
   714	
657 	
  - objętych wyłącznie pracą 
    socjalną	
     17	
12          	
Liczba osób w rodzinach	2.202	1.965	
% w stosunku do liczby ludności
zamieszkującej w Gminie *	
16,1%	
14,5%	
*stan ludności na : 31 grudnia 2006r. – 13.655
                           31 grudnia 2007r. –13.598

    W porównaniu z 2006 r. nastąpił spadek liczby rodzin korzystających ze świadczeń pomocy społecznej. Jest to wynikiem spadku liczby osób bezrobotnych a także  skutecznej  pracy socjalnej z klientami  Ośrodka. Wskaźnik bezrobocia dla naszej Gminy na koniec 2007r. wynosił 9,97 % i zmniejszył się w stosunku do 2006 r. o 1,61 %. 
Brak stałych dochodów (brak pracy, świadczeń społecznych) lub  niskie dochody miały wpływ w głównej mierze na liczbę rodzin zgłaszających się o wsparcie  do Ośrodka Pomocy Społecznej. Dzieje się tak głównie w przypadku osób  otrzymujących wynagrodzenie na poziomie najniższej płacy krajowej. Często zdarza się,  w przypadku rodzin wielodzietnych( troje i więcej dzieci), że rodzice pracują   ale ich dochody nie osiągają nawet dochodów na poziomie minimum egzystencji i są niewystarczające  na utrzymanie rodziny .
Rodziny wielodzietne i niepełne stanowią grupę najbardziej zagrożoną niedostatkiem. Zatrudnienie rodzica  także nie stanowi jeszcze ochrony przed ubóstwem. Niedostatek materialny sprawia, że rodziny wielodzietne ograniczają kształcenie dzieci z powodu trudności finansowych i wysokich kosztów. W ten sposób dokonuje się powielanie przez dzieci poziomu wykształcenia, statusu zawodowego i materialnego rodziców.

Tabela 3: Struktura rodzin objętych pomocą w latach 2006-2007
Lp.	Wyszczególnienie	Liczba rodzin	
	rok	2006	2007	
 1.       	  Rodziny z dziećmi
   w tym:
	376	331	
	 - wielodzietne	97	92	
	 - niepełne	112	122	
 2.	Rodziny emerytów i rencistów	66	75	

Niepokojący jest fakt zgłaszania się o pomoc  coraz większej  liczby osób otrzymujących świadczenia emerytalno- rentowe oraz wzrastająca liczba rodzin niepełnych. Jest to skutek otrzymywanych zbyt niskich świadczeń w stosunku do aktualnych kosztów utrzymania  i leczenia.  
Głównym powodem ubiegania się rodzin i osób o pomoc jest ubóstwo, które jest spowodowane bezrobociem, długotrwałą chorobą lub niepełnosprawnością jednego z członków rodziny ( tab.4).  
Zasiłki finansowe były udzielane w szczególności z przeznaczeniem na zakup żywności, leków, opału, podręczników i przyborów szkolnych, biletów na dojazdy do szkoły bądź pracy, a także opłatę czynszu, energii i innych mediów.

Tabela 4 : Powody przyznania pomocy rodzinom w latach 2006-2007
Lp.	Powód trudnej sytuacji życiowej	2006	2007	
		liczba rodzin	liczba osób 
w rodzinie	liczba rodzin	liczba osób w rodzinie	
1.	Ubóstwo 	627	1910	551	1603	
2.	Bezrobocie	467	1424	394	1267	
3.	Długotrwała choroba	96	273	105	258	
4.	Niepełnosprawność	68	194	89	232	
5.	Bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego	
72	
366	
62	
318	
6.	Alkoholizm i narkomania
	36	44	20	26	
7.	Bezdomność, trudność  w przystosowaniu do życia po opuszczeniu zakładu karnego	
14	
15	
7	
7	

     Wśród adresatów pomocy społecznej dużą grupę stanowią  ludzie w wieku aktywności zawodowej ,którzy z powodu braku lub podejmowania zatrudnienia za niskie wynagrodzenie nie dysponują wystarczającymi  środkami aby utrzymać rodzinę.
    Do negatywnych zjawisk, które mają wpływ na funkcjonowanie rodziny należy alkoholizm oraz idąca za tym bezradność w sprawach  opiekuńczo-wychowawczych. Bezradność występuje najczęściej wspólnie z innymi niekorzystnymi zjawiskami np. z długotrwałym bezrobociem.
Rodzaje i koszty udzielonych  świadczeń w 2007 r. przedstawia tabela  5.      

Tabela 5 :  Rodzaje i koszty świadczeń w 2007
Lp.	Rodzaje świadczeń	2007	
		liczba 
świadczeniobiorców	Koszt świadczeń	

	ZADANIA  ZLECONE
  z tego:	68	228 595	
1.	zasiłki stałe
	64	207 886	
2.	składki na ubezpieczenia zdrowotne
	68	20 709	

			
	ZADANIA WŁASNE
  z tego:	992	1 409 504	
1.	
zasiłki  celowe jednorazowe	
534	
320 000	
2.	
zasiłki celowe na zakup żywności	923	358 130	
3.	zasiłki celowe na dożywianie dzieci (posiłki w szkole i przedszkolu)	389	135 850	
4.	
zasiłki okresowe	446	508 180	
5.	
domy pomocy społecznej	5	87 344	

OGÓŁEM:
	
1 024	
1 638 099	

Pomoc społeczna finansowana jest z budżetu państwa i budżetu gminy.   
Z budżetu gminy  realizowane są zadania własne, a z budżetu państwa zadania zlecone. Na zadania własne Gmina w ubiegłym roku otrzymała 934.660 zł w formie dotacji celowych z przeznaczeniem  na  zasiłki  okresowe ( 508.180 zł) i zasiłki celowe na zakup żywności oraz na dożywianie dzieci (426.480 zł ).

Osoby  i rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji otrzymywały również pomoc rzeczową : odzież, meble, sprzęt agd i rtv, którą świadczyły działające na terenie gminy organizacje pozarządowe: Polski Komitet Pomocy Społecznej i Niemodlińskie Stowarzyszenie Dobroczynne “Nadzieja”. Polski Komitet Pomocy Społecznej Zarząd Rejonowy w Niemodlinie prowadził dystrybucję żywności wśród mieszkańców naszej Gminy korzystających ze świadczeń pomocy społecznej. Tą formą pomocy objęto o 1.611 osób , dla których wydano  3.340 kg  żywności .

Opieka środowiskowa nad osobami chorymi i niepełnosprawnymi.
    Jednym z zadań własnych gminy o charakterze   obowiązkowym jest świadczenie usług opiekuńczych. Usługi te obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę pielęgnacyjną, pomoc w załatwianiu spraw urzędowych.
W 2007r., w drodze otwartego konkursu ofert, zadanie to zostało zlecone do realizacji Polskiemu Komitetowi Pomocy Społecznej. Organizacja ta otrzymała dotację na ten cel z budżetu gminy w kwocie 77.000 zł. Średnio w miesiącu usługi były wykonywane u 34 osób.
Od wielu lat PKPS prowadzi Klub Seniora “Sokół”, w ramach którego organizowane są spotkania dla emerytów i rencistów.
Realizację zadania z zakresu pomocy społecznej polegającego na świadczeniu usług pielęgnacyjnych  w środowisku domowym oraz rehabilitacyjnych powierzono w ubiegłym roku Caritas Diecezji Opolskiej. Bezpośrednim wykonawcą w/w zadania była Stacja Caritas w Rogach i Gabinet Rehabilitacyjny w Niemodlinie. Z budżetu gminy na ten cel udzielono dotacji w wysokości 60.000 zł.
Osoby, które wymagały całodobowej opieki i pielęgnacji umieszczane były w zakładach opieki leczniczej i domach pomocy społecznej. Osoby niepełnosprawne oraz ich rodziny wspomagane były przez Towarzystwo Pomocy Niepełnosprawnym “KONTAKT”. W ubiegłym roku Towarzystwo “KONTAKT zorganizowało mikołajkowo-świąteczną imprezę integracyjną wyjazd dzieci do Aqua Parku w Brzegu, do Teatru Lalki i Aktora w Opolu. Udzielało pomocy w sporządzaniu wniosków do PFRON w Opolu , Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Opolu w celu pozyskania środków finansowych na zakup komputerów, sprzętu rehabilitacyjnego, usuwanie barier architektonicznych i przystosowania mieszkań do potrzeb osób niepełnosprawnych oraz uczestnictwa w turnusach rehabilitacyjnych.

Przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu, współpraca z Powiatowym Urzędem Pracy w Opolu
    W ubiegłym roku  Powiatowy Urząd  Pracy  w Opolu (Filia w Niemodlinie)  wydał skierowania  celem zatrudnienia : 39 osób   na  umowę  o pracę, 6 osób w ramach prac interwencyjnych, 53 osób na roboty publiczne, 53  osób do odbycia staży zawodowych i 34 osób na przygotowanie zawodowe. Powyższe informacje dotyczą  mieszkańców  gminy  Niemodlin zarejestrowanych jako osoby bezrobotne w tut. Filii PUP w Opolu. 
W 2007 r. kontynuowano  aktywizację  bezrobotnych poprzez  zatrudnianie osób bezrobotnych korzystających ze świadczeń pomocy społecznej do wykonywania prac społecznie użytecznych. W tym celu zostało podpisane Porozumienie między Prezydentem Opola i Burmistrzem Niemodlina. Na jego mocy od marca do końca  roku prace te wykonywało 60 bezrobotnych w  Grabinie, Graczach   i Radoszowicach.
W ubiegłym roku OPS, w ramach robót publicznych zatrudnił 2 Liderów Klubu Pracy. W Klubie prowadzono szkolenia z zakresu  aktywnego poszukiwania pracy wg programu rekomendowanego przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. Przeprowadzono 2 edycje warsztatów, w których uczestniczyło 18 osób., które były rekrutowane przy współpracy  PUP Filia w Niemodlinie. Działalność Klubu była prowadzona w pomieszczeniach  Domu Wzajemnej Pomocy przy ul. Wojska Polskiego 3.
    Z inicjatywy pracowników OPS w listopadzie zostało  zorganizowane spotkanie ”Spółdzielnia socjalna jako forma zatrudnienia”, w  którym  uczestniczyło 40  osób bezrobotnych  oraz zaproszeni goście: Burmistrz Niemodlina, Przewodniczący Komisji Spraw Społecznych Rady Miejskiej w Niemodlinie, Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Opolu. Informacji nt.  założenia i funkcjonowania spółdzielni socjalnych udzielał Prezes i członkowie Zarządu Spółdzielni Socjalnej w Polanowicach k./Byczyny. Efektem spotkania było powstanie   grupy inicjatywnej prowadzącej działania  w celu założenia spółdzielni socjalnej w Niemodlinie.
Pracownicy socjalni Ośrodka motywowali osoby bezrobotne do podjęcia zatrudnienia, podnoszenia lub nabywania kwalifikacji zawodowych na kursach i szkoleniach. Przekazywali informacje o aktualnych ofertach pracy, spotkaniach z pracodawcami . Udzielana była również pomoc finansowa z przeznaczeniem na pokrycie kosztów podróży do miejsca pracy, związana z umieszczeniem dziecka w przedszkolu, wyżywienia dzieci w szkołach.

Wypoczynek dzieci i młodzieży, organizacja imprez
    W okresie  ferii zimowych i letnich  dzieci i młodzież szkolna wypoczywała na koloniach, obozach, półkoloniach. Na organizację wypoczynku letniego, Gmina przekazała w formie dotacji 22 tys. zł podmiotom wyłonionym w konkursie ofert : 
-  ZHP Niemodlin – kolonia dla rodzin niewydolnych wychowawczo w Rudnie – 25 dzieci, 
-  Klub Sportowy “Sokół” –obóz sportowo terapeutyczny w Ustce -8 dzieci, 
- Parafia  Rzymskokatolicka p.w. NMP w Niemodlinie-kolonia z programem profilaktycznym w   
  Kołobrzegu – 40 dzieci. 
Specjalną ofertę w okresie ferii i wakacji przygotował Ośrodek Kultury i Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna, która umożliwiła chętnym korzystanie z kawiarenki internetowej. Ponadto zajęcia były organizowane w placówkach oświatowych działających na terenie Gminy.
Ośrodek Kultury w Niemodlinie przy współudziale OPS  był organizatorem “Zabawy mikołajkowej”, w której uczestniczyło 120 dzieci. Każdy z uczestników otrzymał paczkę oraz poczęstunek. Całkowity koszt wyniósł 1 850 zł, w tym wysokość pomocy sponsorów 840 zł. Związek Harcerstwa Polskiego Komenda Hufca w Niemodlinie zainicjował i prowadził Akcję “Świąteczna paczka”. Polegała ona na obdarowywaniu paczkami dzieci, które wcześniej ujawniały swoje marzenia dot. otrzymania prezentów świątecznych. Efektem przedsięwzięcia było  wręczenie  paczek dla 90 dzieci, które  pochodziły z ubogich rodzin   wytypowanych przez OPS. 

Dożywianie dzieci ,młodzieży i dorosłych, udzielanie pomocy materialnej uczniom
   W Gminie w 2007 r.  kontynuowano realizację Program “Pomoc państwa w zakresie dożywiania”. Pełny koszt realizacji tego Programu wyniósł  716 750  zł. 
W ramach  Programu wydatkowano następujące kwoty :
- na dożywianie dzieci i młodzieży (szkoły wszystkich typów i przedszkola) - 135 849,71 zł ,
- na przygotowanie posiłków dla osób dorosłych w stołówce prowadzonej przez PKPS – 50 000 zł,
- na zasiłki celowe z przeznaczeniem na zakup żywności –  358 130,29 zł ,
- utrzymanie kuchni i stołówki, zatrudnienie personelu (dot. stołówek szkolnych) - 172 770 zł.
Gmina na realizację Programu pozyskała środki finansowe w wysokości 426 480 zł a z własnego budżetu przeznaczyła  290 270 zł.
Rodziny wspomagane były poprzez udzielanie pomocy finansowej uczniom w formie stypendiów szkolnych, na które wydatkowano 182 976 zł. Środki na ten cel zostały przekazane Gminie z budżetu państwa w formie dotacji. Ze środków własnych Gmina wydatkowała 21 940 zł na stypendia za osiągnięcia w nauce.

Dodatki mieszkaniowe, świadczenia rodzinne
    Dodatki mieszkaniowe, w całości finansowane ze środków własnych Gminy, zostały przyznane w ubiegłym roku w wysokości 356 268 zł. Z tej formy pomocy średnio w jednym miesiącu korzystało 221 rodzin.
Od września 2006 r. wypłatę świadczeń rodzinnych dla wszystkich uprawnionych przejęła Gmina.
Na koniec 2007r. zasiłki rodzinne wraz z dodatkami wypłacono 966 rodzinom na kwotę 3 110 770 zł, a zaliczki alimentacyjne  na kwotę 410 532  zł przyznano 86 rodzinom.

Tabela 6: Rodzaje  i koszty świadczeń rodzinnych w 2007r.
Lp.	Rodzaje świadczeń	2007	
		koszt
	liczba
świadczeń	
1.	Zasiłki rodzinne	1 129 920 00	18 557	
2.	Dodatki do zasiłku rodzinnego 
w tym z tytułu:	977 130 00	8 731	
	- urodzenia dziecka	69 000 00	69	
	- urlopu wychowawczego	193 507 00	491	
	- samotnego wychowywania dziecka i utraty zasiłku dla bezrobotnych 	7 453 00	19	
	- samotnego  wychowywania dziecka	184 490 00	1 069	
	- kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego	54 760 00	704	
	- rozpoczęcia roku szkolnego	108 700 00	1 087	
	- podjęcia nauki poza miejscem zamieszkania	116 180 00	2 254	
	-wychowanie dziecka w rodzinie 
wielodzietnej	243 040 00	3 038	
3.	Zasiłki pielęgnacyjne	263 925 00	1 725	
4.	Świadczenia pielęgnacyjne	174 748 00	418	
5.	Składki społeczne od świadczenia pielęgnacyjnego	39 094 00	305	
6.	Zaliczki alimentacyjne	410 533 00	1 721	
7.	Jednorazowa zapomoga z tyt. urodzenia dziecka	115 420 00	116	
	Razem	3 110 770	31 573	

Przeciwdziałanie  przemocy w rodzinie
     Ważnym elementem pracy socjalnej są zadania podejmowane w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Jednym z instrumentów służących realizacji tego zadania jest realizacja procedury “Niebieska Karta”. Przy współpracy z tut. Komisariatem Policji w 2007 r. zostało założonych 6 “Niebieskich Kart”. Wszystkie przypadki dotyczą przemocy w rodzinie, której sprawcą jest jedno z rodziców, głównie ojciec.
W sprawach dotyczących przemocy współpracujemy z Komisariatem Policji w Niemodlinie, Poradnią  Psychologiczno-Pedagogiczną, terapeutami ds. uzależnień, pedagogami szkolnymi, lekarzami i pielęgniarkami. 
Wspólnie z poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną i terapeutą opracowano Gminny informator  o instytucjach udzielających pomocy w sytuacjach doświadczenia przemocy, który zostanie  rozpowszechniony w 2008 r.
W ubiegłym roku OPS włączył się do Sieci Pomocy Ofiar Przestępstw i nawiązał współpracę  z Lokalnym Ośrodkiem Wsparcia w Opolu, który działa przy Sądzie Rodzinnym. W tym Ośrodku  można bezpłatnie  otrzymać pomoc prawną oraz wsparcie psychologów.
    W okresie sprawozdawczym pełny koszt utrzymania Ośrodka wyniósł 596 209 zł z tego: 229,000 zł dotacja z OUW. W wyniku starań w  ostatnim kwartale ubiegłego roku Ośrodek otrzymał dodatkowe środki finansowe w wysokości 17 000 zł z Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego. Cała kwota została przeznaczona na  wymianę okien w pomieszczeniach OPS, remont 3 pomieszczeń  oraz zakup komputera.
W 2007 r. OPS zatrudniał 13 pracowników na pełnych etatach. Wszyscy zatrudnieni pracownicy  posiadają wykształcenie zgodne z obowiązującymi przepisami. 
Średni zarobek brutto pracownika OPS  wyniósł 2 358 49zł (netto 1 654 85zł),bez kadry kierowniczej brutto  1 995 36.zł  (netto  1 410 62 zł).

Tabela 7:   Zatrudnienie w OPS.
Lp.	stanowisko	wykształcenie	Podnoszenie kwalifikacji	
1.	kierownik	wyższe+ studia podyplomowe		
2.	zastępca kierownika	Policealne  Studium Pracowników Socjalnych	III rok  Uniwersytet Opolski	
3.	główny księgowy	wyższe		
4.	specjalista pracy socjalnej 
	Wyższe +studia podyplomowe		
5.	starszy pracownik socjalny	Policealne Studium Pracowników Socjalnych		
6.	starszy pracownik socjalny	Policealne Studium Pracowników Socjalnych		
7.	pracownik socjalny	wyższe		
8.	pracownik socjalny	wyższe		
9.	pracownik socjalny	wyższe zawodowe	II rok studiów magisterskich	
  10.	ref. ds. adm.-biurowych	wyższe zawodowe	II rok studiów
  magisterskich	
  11.	ref. ds. św. rodzinnych
(zatrudniony do 1.11.2007r.)	wyższe		
  12.	ref. ds. św. rodzinnych	średnie		
  13.	ref. ds. zal alimentacyjnych 
(zatrudniony do 16.08.2007r.)	średnie		

    Niekorzystne tendencje występujące w naszej społeczności tj. bezrobocie, nie podejmowanie zatrudnienia, problemy  związane z  uzależnieniami będą stanowić o zakresie i formach pracy z klientami  tutejszego Ośrodka.
    Obserwujemy u  wielu osób korzystających ze wsparcia pomocy społecznej  brak aktywności, bierność a nawet lęk przed podjęciem zatrudnienia , niskie poczucie wartości. Cechy te są szczególnie zauważalne u osób długotrwale bezrobotnych. Dlatego też w dalszym ciągu będą podejmowane  działania  na rzecz aktywizacji osób bezrobotnych ,  w szczególności  poradnictwo w zakresie podniesienia kompetencji życiowych i umiejętności zawodowych umożliwiających powrót do życia społecznego,  w tym powrót  na rynek pracy i aktywizację zawodową.
    Innym bardzo ważnym zadaniem będzie praca z uzależnionymi  klientami pomocy społecznej   poprzez motywowanie ich do podjęcia kontaktu z terapeutami ds. uzależnień, psychologiem , podjęcia leczenia odwykowego  oraz  wspieranie rodzin najuboższych w dostępie dzieci do edukacji ,w tym zwiększenie udziału dzieci w wychowaniu przedszkolnym. 
    Warunkiem  trafności i skuteczności udzielanej pomocy  będzie dokładne rozeznanie potrzeb oraz dostosowanie do nich odpowiedniej oferty. 
    Pracując z klientami Ośrodka  będziemy zakładali uzależnienie przyznania świadczeń od aktywnego współdziałania w rozwiązywaniu swoich problemów poprzez zawieranie kontraktu z klientem w zakresie podejmowanych przez niego działań  zmierzających do wyjścia z jego trudnej sytuacji. Głównym celem będzie doprowadzenie części osób, rodzin korzystających z pomocy i zagrożonych wykluczeniem  społecznym do usamodzielnienia się oraz wyjścia  z systemu pomocy społecznej bądź do ograniczenia  przyznawanych świadczeń.

                                                     				 KIEROWNIK
                                           			          Ośrodka Pomocy Społecznej w Niemodlinie

                                              				          /-/     Mirosława Dziatkowiak